अथर्वशीर्षगणहवनविधानम्/Atharvashirsh Havanam
अथर्वशीर्षगणहवनविधानम्/Atharvashirsh Havanam
॥अथर्वशीर्षगणहवनविधानम्॥
आचम्य प्राणानायम्य देशकालौ स्मृत्वा मनेप्सितकामनासिद्धयर्थं सदभीष्टफलसंसिद्धयर्थं ऋद्धिबुद्धिसहितश्रीसिद्धिविनयकप्रीत्यर्थं श्रीगणेशाथर्वशीर्षमंत्री : अमुकावृत्या अमुकद्रव्येण आचार्यादिद्वारा देशकालाद्यनुसारत : गणहवनाख्यं कर्म करिष्ये ।
आदौ महागणपतिपूजनं स्वस्तिवाचनं आचार्यादिवरणं करिष्ये ।
तानि सम्पाद्य वृताचार्य : गृहस्य ईशानभागे मण्डपं निर्माय । तत्र अष्टदलपने धान्यस्योपरि विधिवत्कलशं संस्थाप्य तत्र वरुणं पूजयेत् ।
तस्योपरि पूर्णपात्रे चंदनेन षट्कोणचक्रं लिखित्वा तस्योपरि स्वर्णनिर्मितां चतुर्भुजां परशुपाशाङ्कुसमोदकसहितां गणेशप्रतिमां अग्न्युत्तारण प्राणप्रतिष्ठापूर्वकं “ गं गणपतये नमः ” इति मंत्नेण व्याहृत्या स्थापयित्वा षण्मुद्रां दर्शयित्वा पीठदेवता : स्थापयेत् प्रणवव्याहृति : सर्वत्र ।
पूर्वद्वारे द्वारश्रियै नम : । रत्यै नम : । मदनाय नम : । दक्षिणद्वारे द्वारश्रियै नम : । गौर्यै नम : गौरिपतये नम : । पश्चिमद्वारे द्वारश्रियै नम : उमायै नम : । उमापतये नम : । उत्तरद्वारे द्वार श्रियै नम : । मत्यै नम : वारायै नम : ।
अथ पीठदेवताः ।
ॐ गं गणपतये नम : | ॐ सं सरस्वत्यै नमः । श्रीं महालक्ष्म्यै नमः । वास्तुपुरुषाय नम : । मण्डुकाय नम : । कालग्निरुद्राय नम : । कूर्माय नम : । वराहाय नम : । अनन्ताय नम : । पृथिव्यै नम : । इक्षुसागराय नम : । स्वर्णद्वीपाय नम : । रत्नमण्डपाय नम : । कल्पवृक्षाय नम : । मणिवेदिकायै नक । गं गणपतये नम : । दुं दुर्गायै नम : । गुंगुरुभ्यो नम : । अं आधारशक्त्यै नम : । अनन्ताय नम : । धर्माय नम : । ज्ञानाय नम : । वैराग्याय नम : । अनैश्वर्याय नम : । ( मध्ये ) अनंताय नम : । कंदाय नम : | नालाय नम : । पद्माय नम । पत्रेभ्यो नम : । केसरेभ्यो नमः । कर्णिकायै नम : । सूर्यमण्डलाय नम : । चन्द्रमंडलाय नम : । वह्निमंडलाय नम : । सं सत्वाय नम : । रं रजसे नम : । तं तमसे नम : । अं आत्मने नमः । पं परमात्मने नम : । ज्ञानात्मने नम : । मायातत्त्वाय नम : । विघाततत्त्वाय नम : || शिवतत्त्वाय नम : । इन्द्राय नम : । अग्नये नम : । यमाय नम : । निऋतये नम : । वरुणाय नम : । वायवे नम : । सोमाय नम : । ईशानाय नम : । तीव्रायै नम : । ज्वालिन्यै नम : | नंदायै नमः । भोगदायै नम : । कामरूपिण्यै नम : । उग्रायै नम : । तेजोवत्यै नमः । सत्यायै नमः । प्राकाम्यै नमः । ( मध्ये ) ऋद्धिबुद्धिसहितश्रीमहागणपतये नम : । स्थापयामि पूजयामि । प्राच्यादिषु अष्टौ लोकपालान् आवाह्य ।
-गणानां त्वेति मंत्रेण मूलमंत्रेण च षोडशोपचारैः संपूजज्य । वारुणसूक्तै : गणपतिसूक्तेन ( १००८ ) अष्टोत्तरसहस्रसंख्यात्मकमूलमंत्रण कलशाभिमन्त्रणं कृत्वा ” देवदानव ” इति प्रार्थ्य । पश्चिमत : स्थण्डिले विधिवत् बलवर्धननामाग्निं प्रतिष्ठाप्य अन्वाधानं कुर्यात् ।
अत्र प्रधानम् – प्रधानदेवतां गणर्ति मूलमंत्रेण ( १०८ ) अष्टोत्तरशतसंख्या आज्येन गणेशाथर्वशीर्षमंत्र : ( अमुक ) आवृत्या अष्टद्रव्येण वा मोदकेन वा लाजादूर्वाङ्कुरैर्वा आज्यसमिद्भिर्वा यक्ष्ये । ‘ ॐ गं गणपतये नम : स्वाहा ‘ इति मंत्रेण अष्टोत्तरशतमाज्येन ( १०८ ) हुत्वा गणपतये इदं न ममेति त्याग : ।
तत : अथर्वशीर्षमंत्र :
( १ ) ॐ नमस्ते गणपतये स्वाहा । गणपतय इदं न मम । इति सर्वत्र । ( २ ) ॐ त्वमेव प्रत्यक्षं तत्वमसि । ( ३ ) ॐ त्वमेव केवलं कर्तासि । ( ४ ) ॐ त्वमेव केवलं धर्तासि । ( ५ ) ॐ त्वमेव केवलं हर्तासि । ( ६ ) ॐ त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । ( ७ ) ॐ त्वं साक्षादात्मासि नित्यम् । ( ८ ) ॐ ऋतं वच्मि । ( ९ ) ॐ सत्यं वच्मि । ( १० ) ॐ अव त्वं माम् ।( ११ ) ॐ अव वक्तारम् । ( १२ ) ॐ अव श्रोतारम् । ( १३ ) ॐ अव दातारम् । ( १४ ) ॐ अव धातारम् । ( १५ ) ॐ अवानूचानमवशिष्यम् । ( १६ ) ॐ अव पश्चात्तात् । ( १७ ) ॐ अव पुरस्तात् ( १८ ) ॐ अवोत्तरात्तात् । ( १ ९ ) ॐ अव दक्षिणात्तात् । ( २० ) ॐ अवचोर्ध्वात्तात् । ( २१ ) ॐ अवाधरात्तात् । ( २२ ) ॐ सर्वतो मां पाहि पाहि समंतात । ( २३ ) ॐ त्वं वाङ्गयस्त्वं चिन्मय : । ( २४ ) ॐ त्वमानंदमयस्त्वं ब्रह्ममयः । ( २५ ) ॐ त्वं सच्चिदानंदाद्वितीयोऽसि । ( २६ ) ॐ त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । ( २७ ) ॐ त्व ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ।( २८ ) ॐ सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायत्ते । ( २ ९ ) ॐ सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । ( ३० ) ॐ सर्वं जगदिंद लयमेष्यति । ( ३१ ) ॐ सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । ( ३२ ) ॐ त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नम : । ( ३३ ) ॐ त्वं चत्वारि वाक्पदानि । ( ३४ ) ॐ त्वं गुणत्रयातीत : । ( ३५ ) ॐ त्वं देहत्रयातीत :। ( ३६ ) ॐ त्वं कालत्रयातीत : । ( ३७ ) ॐ त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् । ( ३८ ) ॐ त्वं शक्तित्रयात्मकः । ( ३ ९ ) ॐ त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । ( ४० ) ॐ त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुः । ( ४१ ) ॐ त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रः । ( ४२ ) ॐ त्वमग्निस्त्वं वायु : । ( ४३ ) ॐ त्वं सूर्यस्त्वं चंद्रमा : । ( ४४ ) ॐ त्व ब्रह्मभूर्भुव : स्वरोम् ।( ४५ ) ॐ गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनन्तरम् । ( ४६ ) अनुस्वारः परतर : अर्धेन्दुलसितम् । ( ४७ ) ॐ तोरण ऋद्वम् । ( ४८ ) ॐ एतत्तवमनुस्वरूपम् । ( ४ ९ ) ॐ गकार : पूर्वरूपम् । ( ५० ) ॐ अकारो मध्यमरूपम् । ( ५१ ) ॐ अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । ( ५२ ) ॐ बिन्दुरुत्तररूपम् । ( ५३ ) ॐ नाद : संधानम् । ( ५४ ) ॐ सँ हिता संधि : सैषा गणेशविद्या । ( ५५ ) ॐ गणक ऋषि : निवृद्नायत्रीछन्द : गणपतिर्देवता ॐ गं गणपतये नम : । ( ५६ ) ॐ एकदंताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि तन्नो दन्ती प्रचोदयात् । ( ५७ ) ॐ एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङकुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । ( ५८ ) ॐ रक्तं लंबोदरं शूर्पकर्णक रक्तवाससम् । रक्तगंधानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पै : सुपूजितम् ।( ५ ९ ) ॐ भक्तानुकंपिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । ॐ आविर्भूतं च सुष्टयादौ प्रकृते : पुरुषात्परम् । ( ६० ) ॐ एवं घ्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः । ( ६१ ) ॐ नमो व्रातपतये । ( ६२ ) ॐ नमो गणपतये । ( ६३ ) ॐ नम : प्रमथपतये । ( ६४ ) ॐ नमस्ते अस्तु । ( ६५ ) ॐ लंबोदराय । ( ६६ ) ॐ एकदंताय । ( ६७ ) ॐ विघ्ननाशिने । ( ६८ ) ॐ शिवसुताय । ( ६ ९ ) ॐ ( श्री ) वरदमूर्तये नम : ।
ततश्च एतदथर्वशीर्षं . य एवं वेद । इति पठित्वा ।
तत : पीठदेवताभ्य : इन्द्रादिभ्यश्च एकैकामाज्याहुर्ति दत्वा स्विष्टकृदादिप्रायश्चित्तहोमान्ते पूर्णाहुर्ति दद्यात् बर्हिषि पूर्णापात्रनिनयनादिहोमशेपं संपाद्य उत्तरपूजां , महापूजां , महानैवैद्यं , ।अष्टद्रव्यनैवेद्यं , हस्तमोदकसमर्पण , मंत्रपुष्पाञ्जलिं समर्प्य एतत्कर्म ईश्वरार्पणं कुर्यात् ।
गणहोमसांगतासिद्धयर्थं आचार्याय दशमोदकवायनदानं दद्यात् ।
तत्र मंत्र :
दशानां मोदकांना च फलदक्षिणया युतम् । तुभ्यं दास्यामि विप्रेन्द्र यथोक्तफलदो भव ॥
इति दत्वा आचार्याय कलशपीठप्रतिमादानं दक्षिणां च च दत्वा कर्मसांगतासिद्धयर्थं गोप्रदानं दद्यात् ।
अष्टौ बाह्मणान् षट्सुवासिनीकुमारिका : भोजयित्वा तेभ्य : दक्षिणां दत्त्वा , आशिष , गृहीत्वा सुहृद्युक्त : स्वयं भुंजीयात् ।
॥इति गणेशाथर्वशीर्षहवनविधि :॥
